Hostmanship: de gastvrijheidsleiders van morgen opleiden
Hoe vond de hotelschool in Leeuwarden haar onderwijs opnieuw uit? Marco ten Hoor vertelt hoe Hotel Management School Leeuwarden van NHL Stenden leren in de praktijk, partnerschappen met de sector en hostmanship centraal zette. Hij deelt lessen uit een familietraditie, de omslag tijdens COVID en het gebruik van AI als hulpmiddel, en legt uit waarom soft skills toekomstige leiders vormen.
Marco ten HoorAcademy DirectorVraag Marco naar dit gesprek
Een kort antwoord uit wat in deze aflevering gezegd is, met de letterlijke woorden en de minuut.
Marco ten Hoor is Academy Director van Hotel Management School Leeuwarden, onderdeel van NHL Stenden, en de vijfde generatie van een horecafamilie. Zijn pleidooi voor training in hostmanship komt voort uit twee opdrachten die hij op de school op zich nam: het praktijkonderwijs omvormen tot echte bedrijven met gasten van buiten, en later het hele programma opnieuw opbouwen, precies op het moment dat COVID het gebouw sloot. Onderweg kreeg hij uitgesproken ideeën over wat studenten nodig hebben van hun docenten, van AI en van de hotels waar ze stage lopen.
Hij wilde geschiedenis studeren, niet naar de hotelschool
Het familieverhaal begint bij zijn oudovergrootouders, die een pension hadden waar arbeiders van maandag tot en met vrijdag woonden. Zijn overgrootouders hadden een klein hotel in Nijmegen, en zijn grootouders hadden meerdere zaken, waar hij een groot deel van zijn jeugd doorbracht en bier tapte als zijn ouders weg waren. Ook zijn ouders hadden hotels en restaurants, en vanaf zijn tiende of twaalfde stond hij af te wassen als gewone medewerker, niet als zoon van de baas.
Hij had genoeg van een familie die alleen over de zaak praatte en wilde geschiedenis studeren. Zijn ouders stuurden hem eerst naar een hotelvakschool, volgens hem de beste beslissing die ze voor hem hebben genomen. Wat hem over de streep trok, waren de mensen: gasten vertellen je veel, je bent vijf minuten hun beste vriend, en ze komen om vrolijke of verdrietige redenen. Zijn dochter is net afgestudeerd aan de hotelschool, de zesde generatie.
Een stage in Londen op zijn negentiende opende zijn ogen: terwijl hij er was, werd het Scandic Crown hotel waar hij werkte eerst een zelfstandig hotel en daarna een Hilton. Later werd hij general manager en daarna interim-manager voor een bureau.
Het praktijkonderwijs moest een echt bedrijf worden
In 2004 vroeg zijn oude school in Leeuwarden hem om leerbedrijven voor studenten op te zetten. Wat er ontbrak, zei hij, was verbinding met de buitenwereld. Studenten kookten een viergangendiner voor een gereserveerde tafel terwijl twee klasgenoten bedienden, en de praktijkdocenten hadden ooit in de branche gewerkt, maar waren er nooit meer teruggegaan. Hij maakte van de stichting een holding, paste de arbeidsovereenkomsten aan op een bedrijf dat 24/7 draait, en haalde gastkoks en contacten uit zijn netwerk binnen. De personeelskosten stegen: een keuken die in diensten draait, heeft vijf chef-koks nodig, niet één.
Ook eiste hij dat 75 procent van de evenementen die het congres- en evenementenbureau van de school organiseert, van externe opdrachtgevers komt. Die betalen iets minder en krijgen te horen dat studenten fouten kunnen maken, en dat verandert hoe ze reageren. Belandt er wijn op de kleding van een gast, dan betaalt de school de stomerij en vraagt ze de student hoe die het gaat oplossen, zoals zijn grootvader al zei: het gaat niet om het probleem, het gaat om de oplossing. Concurrerende hotels keken argwanend naar een school die de markt op ging, dus deelde hij zijn cijfers openlijk en herinnerde hij ze eraan dat ze deze studenten later nodig zouden hebben.
In 2011 kreeg de school een bijzonder kenmerk voor leren in de echte praktijk. Daarna werkte hij drie jaar bij Hotelschool The Hague, waar hij leerde dat cultuur ertoe doet en hoe de academische wereld werkt, tot Leeuwarden hem in 2017 terugvroeg als directeur, zonder onderzoeksachtergrond.
“Maar de communicatie en verbinding met mensen, en echte verbinding, werkelijke verbinding, dat zijn de soft skills. En nu noem ik het hostmanship, maar destijds zei ik soft skills.”
Origineel (Engels)
“But the communication and connection with people and true connection, real connection, that's the soft skills. And now I call it hostmanship, but at that time I said soft skills.”
Maandag online, in 2023 weer op de campus
Zijn plan voor een nieuw soort onderwijs kostte anderhalf jaar voorbereiding en werd in 2019 gepresenteerd. De eerste lichting van zo'n 150 studenten begon in februari 2020, en binnen twee jaar zaten alle 3.000 studenten in het nieuwe programma. Omdat blended learning deel uitmaakte van het plan, hadden medewerkers al laptops en open werkplekken. Toen op een donderdagavond de lockdown kwam, riep hij zijn managementteam bij elkaar en zei dat de school maandag online zou zijn.
Volledig online gaan kostte drie weken, inclusief het terughalen van 1.500 studenten van over de hele wereld. Hij geeft toe dat de eerste onlinelessen niet dezelfde kwaliteit hadden. Om studenten verbonden te houden, bezorgde de school flessen en glazen voor een online wijnproeverij met 100 studenten en organiseerde ze een bakwedstrijd. Daarna stond hij erop dat studenten terugkwamen naar de campus, omdat ze van elkaar leren, en opende hij een koffiebar om ze terug te lokken. Pas bij de start van het studiejaar 2023 kwam het oude hotelschoolgevoel terug.
“verspil nooit een goede crisis, want niemand wist wat te doen. En ze dachten allemaal dat het twee, drie weken zou duren. Het kostte ons twee jaar.”
Origineel (Engels)
“never waste a good crisis because nobody knew what to do. And they all thought it would take two, three weeks. It took us two years.”
Hotels zijn deel van de opleiding, geen bron van goedkope arbeid
Bij digital natives begint hij met hostmanship: mensen zich welkom laten voelen, te beginnen bij medewerkers en docenten, daarna via de introductieweken, en dat steeds opnieuw. Een scherm schept afstand; aan dezelfde tafel zie je lichaamstaal en merk je wanneer iemand zich niet op zijn gemak voelt.
AI ziet hij als een kennisfabriek. Bij de opening van een studiejaar vroeg hij 600 studenten wie er een AI-account had, en dat waren er maar vijf of zes. Een groot deel van de academische wereld is tegen AI, zegt hij, maar de echte opgave is nagaan of studenten kennis zelf kunnen vertalen, en daarom werkt de school met programmatisch toetsen. Nu er minder personeel beschikbaar is, moeten tools andere taken versnellen, zodat mensen zich op verbinding kunnen richten.
Zijn scherpste punt is gericht aan de branche. Tijdens COVID stuurden grote bedrijven stagiairs twee of drie maanden voor hun afstuderen naar huis, terwijl kleinere bedrijven hen bleven helpen. Studenten praten, waarschuwt hij: een slechte stage kan één keer gebeuren, maar na een tweede keer gaat er geen student meer heen. Hij vraagt nu elke partner die een design challenge uitzet om een of twee uur per week beschikbaar te zijn.
“dat ze ook deel uitmaken van het onderwijs, dat ze deel zijn van de ontwikkeling van die studenten, en ze niet zien als goedkope arbeidskrachten”
Origineel (Engels)
“that they also are part of the education, that they're a part of the development of those students and don't see them as cheap labor”
Vragen die dit gesprek beantwoordt
Wie is Marco ten Hoor?
Marco ten Hoor is Academy Director van Hotel Management School Leeuwarden, onderdeel van NHL Stenden, een functie die hij in 2017 op zich nam. Hij komt uit vijf generaties in de horeca, werkte als general manager van een hotel en als interim-manager, zette vanaf 2004 de leerbedrijven van de school op en werkte drie jaar bij Hotelschool The Hague.
Wat bedoelt Marco ten Hoor met hostmanship?
Hij gebruikt hostmanship voor wat hij vroeger soft skills noemde: communicatie en echte verbinding met mensen. Op de school betekent het dat iedereen zich welkom moet voelen, te beginnen bij medewerkers en docenten en verder via de introductieweken, zodat studenten zelf de gastvrijheid ervaren die ze later aan gasten geven.
Hoe maakte Hotel Management School Leeuwarden het praktijkonderwijs echt?
Onder Marco ten Hoor werden de leerbedrijven een commerciële holding met echte arbeidsovereenkomsten en een bedrijfsvoering die 24/7 doorloopt. Vijfenzeventig procent van de evenementen moest van externe opdrachtgevers komen, die wisten dat studenten fouten konden maken. Ging er iets mis, dan moesten studenten zelf bedenken hoe ze het oplosten.
Hoe wil Marco ten Hoor dat studenten AI gebruiken?
Hij noemt AI een kennisfabriek die niet meer verdwijnt. Studenten mogen het gebruiken, maar docenten moeten nagaan of ze die kennis zelf kunnen vertalen en kunnen uitleggen hoe ze daar zijn gekomen. Zelf liet hij AI een eerste versie van een afstudeerspeech schrijven, maar hij verwierp die omdat het niet als hem klonk en hield alleen de richtlijnen eruit over.
Wat verwacht Marco ten Hoor van hotels die stagiairs aannemen?
Hij wil dat hotels zichzelf zien als onderdeel van de opleiding, in plaats van studenten te behandelen als goedkope arbeidskrachten. Hij was teleurgesteld toen grote bedrijven tijdens COVID stagiairs die op het punt stonden af te studeren naar huis stuurden, en waarschuwt dat studenten slechte ervaringen snel met elkaar delen. Partners die een design challenge uitzetten, moeten een of twee uur per week beschikbaar zijn.
BELANGRIJKSTE INZICHTEN
Leren in de praktijk als echt bedrijf
Verplaats praktijktraining naar echte commerciële operations door studentbedrijven te runnen, evenementen te verkopen aan externe klanten en studenten echte serviceproblemen te laten oplossen, zodat ze probleemoplossing en samenwerken leren.
Geef prioriteit aan hostmanship en community
Bouw de gastvrijheid op de campus opnieuw op met doordachte onboarding, hostmanship, maandelijkse berichten en sociale ruimtes, zodat studenten face-to-face service en lichaamstaal oefenen, soft skills ontwikkelen en een community opbouwen.
Leer studenten AI te gebruiken
Behandel AI als een kennisfabriek en leer studenten om de output te vertalen, aan te passen en kritisch te beoordelen. Gebruik toetsing van opdrachten om originaliteit te controleren, sta AI-concepten toe, maar vraag studenten om de kernkeuzes uit te leggen en te onderbouwen.
Het gaat niet om het probleem, het gaat om de oplossing. Hoe ga je het oplossen?
Lees het volledige transcript in de taal van het gesprek
Lees het artikel over deze aflevering →















